Je hebt er gezeten. Misschien een paar maanden, misschien jaren. Je hebt je verhaal verteld, je patronen benoemd en begrepen waar ze vandaan komen. Je weet waarom je ja zegt als je eigenlijk nee voelt.
En toch sta je op een gewone dinsdagochtend weer in de keuken met die bekende knoop in je maag. Iemand vraagt iets van je, en voordat je het doorhebt, heb je het al toegezegd.
Dat kan verwarrend zijn, en eerlijk gezegd ook frustrerend. Je hebt zo je best gedaan.
In deze blog lees je wat het verschil is tussen een psycholoog en lichaamsgerichte therapie, waarom inzicht soms ergens halverwege blijft hangen, en hoe je merkt welke stap nu bij je past.
Wat een psycholoog je geeft
Een psycholoog werkt meestal via het gesprek. Je onderzoekt je gedachten, je gedrag en je emoties, en je krijgt er woorden voor. Vaak gebeurt dat met een vaste methode, zoals cognitieve gedragstherapie.
Dat is waardevol werk. Veel mensen die bij mij komen, hebben er veel aan gehad. Ze kennen zichzelf goed, ze kunnen benoemen wat er speelt en ze weten hoe hun patronen zijn ontstaan. Dat overzicht neem je altijd mee. Er zijn ook momenten waarop een psycholoog precies de juiste plek is. Daarover verderop meer.
Waarom begrijpen niet altijd genoeg is
Je zenuwstelsel is sneller dan je gedachten. Lang voordat je hoofd iets heeft kunnen wegen, heeft je lijf al besloten: aanpassen, terugtrekken, doorgaan. Die reacties heb je ooit geleerd, vaak al heel jong, toen er niet veel anders kon. Ze hebben je beschermd. Je lijf liegt niet. Je lijf beschermt.
Alleen leert een lijf niet van uitleg. Het leert van ervaring. Je kunt honderd keer begrijpen dat iets nu veilig is, en toch blijft je adem hoog zitten zodra iemand teleurgesteld kijkt. Je lichaam is sinds jouw joneg jaren geprogrammeerd om zich aan te passen. Over hoe dat aanpassen werkt, schreef ik eerder een blog over overleven door jezelf te verliezen.
Om te kunnen veranderen heeft je lichaam het nodig om nieuwe ervaringen te hebben, zodat het erop kan gaan vertrouwen dat je niet (meer) in levensgevaar bent. Dat jij jezelf kan dragen. Dat spanning ook weer verdwijnt omdat je nu wel weet wat je kunt doen om je zenuwstelsel weer in balans te brengen.
Het verschil tussen een psycholoog en lichaamsgerichte therapie
Het grootste verschil zit in de ingang. Bij een psycholoog begin je meestal bij je gedachten en je verhaal. In lichaamsgerichte therapie begin je bij wat je nu voelt: je adem, de spanning in je schouders, de onrust in je buik. Praten mag, en soms is het nodig. We keren alleen steeds terug naar je lijf. Wat merk je nu je dit vertelt? Waar zit het? Wat gebeurt er als we daar even bij blijven?
In mijn werk komen vier bewegingen steeds terug. De eerste is blijven: aanwezig blijven bij wat je voelt, ook als het spannend wordt, in plaats van weg te schieten in je hoofd of in doen. In het begin doe je dat samen met mij. Gaandeweg leer je het ook voor jezelf.
Daarnaast voelen en ervaren: je patroon zit niet meer alleen in je hoofd, je merkt het in je lijf.
Zo ontstaat vroeg herkennen: je voelt de spanning in je kaken al opkomen voordat die zich vertaalt in een kortaf antwoord of een ja die eigenlijk nee is.
En tot slot toen en nu. Je lijf leert onderscheiden wat bij vroeger hoort en wat er nu werkelijk gebeurt. Toen kon je niet weg. Nu wel. Toen was je alleen. Nu zit er iemand naast je.
Een cliënt beschreef het na haar traject zo:
“Ik had al lang alles uitgepraat en doodgeanalyseerd, maar de echte emoties konden niet loskomen. Ik zat gevangen in mijn eigen lijf, terwijl het tegelijkertijd voelde alsof dat lijf niet helemaal bij me hoorde. Dat is nu veranderd. Door deze sessies ben ik heel anders naar mijn lichaam gaan kijken, en snap ik dat het me waardevolle signalen geeft, waar ik op kan reageren en anticiperen. Ik weet nu wat ik kan doen om beter voor mezelf te zorgen en mezelf tot rust te brengen als iets spannend voelt. De sessies waren verrassend en leerzaam. Loslaten bleek ook op heel andere manieren te kunnen dan alleen ergens over praten: het gebeurde in trillen, klanken maken en schudden. Ik dacht altijd dat dat zwaar zou voelen, maar het voelde juist heel licht en bevrijdend.”
Wanneer past wat?
Zit je in een crisis, heb je last van een ernstige depressie of angst, of heb je traumaklachten waarbij je herbelevingen hebt? Dan is je huisarts, een psycholoog of de GGZ de eerste plek. Daar kun je de zorg krijgen die je dan nodig hebt, en die wordt vaak vergoed vanuit je basisverzekering.
Lichaamsgerichte therapie past vaak juist bij een ander moment. Je staat redelijk stevig in je leven. Je hebt al bewust aan jezelf gewerkt en je kent je thema’s. Alleen merk je dat je steeds weer in dezelfde reacties belandt: je neemt te veel hooi op je vork, je past je aan of je trekt je terug zodra het spannend wordt. En ergens zegt een stem: ‘Wat ik nu wil, weet ik nog niet precies. In ieder geval niet dit.’
Het kan ook allebei. Sommige mensen combineren lichaamsgerichte therapie met hun behandeling bij een psycholoog, in overleg met hun behandelaar. Twijfel je? Dat bespreken we gewoon in de kennismaking.
Je lijf als volgende stap
Wil je weten waar je naartoe werkt? Lees dan hoe veiligheid in je lijf eigenlijk voelt.
Herken je dat uitgepraat zijn? Dan is het verschil tussen een psycholoog en lichaamsgerichte therapie misschien precies de ruimte die je zoekt. In mijn 1:1 traject lichaamsgerichte therapie werken we in vijf sessies met wat je lijf al die tijd heeft vastgehouden, in een tempo dat je systeem aankan. Mijn praktijk ligt op een oude boerderij in Valburg, tussen Arnhem en Nijmegen. In uitzonderingen kan het ook online.
Tessa Leonie is lichaamsgericht therapeut met 7 jaar eigen praktijk in Valburg. Ze is aangesloten bij beroepsvereniging CAT en deed haar afstudeeronderzoek naar geboortetrauma en vroege patronen.
